Onder de aandacht
Rampensite.nl is de meest complete professionele rampen site van Nederland. Op deze site is alle belangrijke informatie over rampen, risico's en veiligheid verzameld. U vind hier de risicokaarten en rampenplannen van uw eigen omgeving.
powered_by.png, 1 kB

Wat is hersenontsteking PDF Afdrukken E-mail
zondag 04 september 2005
Hersenontsteking wordt ook wel encefalitis genoemd.
Encefalitis is een ontsteking in het hersenweefsel. De grens met hersenvliesontsteking/meningitis (hersenvliesontsteking of ook wel nekkramp genoemd) is onscherp, omdat bij encefalitis ook vaak de hersenvliezen ontstoken zijn. Precies gezegd is een abces een afgekapselde holte gevuld met bacteriën en dood weefsel, oftewel pus.

Een abces kan eigenlijk in het hele lichaam voorkomen, dus ook in de hersenen. Mestaal komen ze voor in lichaamsdelen die moeilijk schoon te houden zijn en een trage stofwisseling hebben. Een hersenabces is in Nederland betrekkelijk zeldzaam. Een bekende vorm van encefalitis is encefalitis lethargica, ofwel de Spaanse griep die na de Eerste Wereldoorlog veel slachtoffers maakte.
 
Ontstaan
Een abces kan zowel in de grote als in de kleine hersenen voorkomen. Erzijn twee manieren waardoor ze hoofdzakelijk ontstaan:
  1. Door directe groei vanuit de omgeving. Hierbij gaat het meestal om een oorontsteking. Dan breekt de ontsteking door naar de hersenen en wordt daar een abces gevormd. Op deze manier kan het ook voorkomen dat door een neusbijholte-ontsteking een abces gevormd wordt. Ook een vreemd ‘lichaam’ zoals een kogel of houtsplinters geven wel eens aanleiding tot een ontsteking. Een zeldzame oorzaak is een aangeboren fistelgangetje van de huid, dat dan via de verbinding naar de buitenwereld tot een abces kan leiden.
  2.  Een hersenabces kan ook ontstaan vanuit ontstekingshaarden die vanuit andere delen van het lichaam worden aangevoerd. Vaak gaat het hierbij om een ontstoken gebit.
Symptomen of verschijnselen
Iemand die een hersenabces heeft, vertoont dezelfde symptomen als van andere ziektes die ruimte in de hersenen zoals bijvoorbeeld en hersentumor. De patiënten klagen over hoofdpijn, kunnen neurologische uitvalsverschijnselen vertonen of hebben epileptische aanvallen.
Ook kan een patiënt klagen over hoofdpijn, misselijkheid en braken, duizeligheid, onzekerheid (niet stabiel kunnen lopen ed.). Er kan een enkele keer een waterhoofd optreden. Bij een bloedonderzoek is meestal wel te zijn dat er sprake is van een ontsteking.
 
Onderzoek
Meestal zal eerst een CT-scan worden gedaan. Dit vaak in combinatie met een bloedonderzoek. Een abces is op de beelden van de scan te zien als een ringvormige structuur met een duidelijke rand. Hieromheen is meestal een hersenzwelling te zien. In de enkele gevallen dat een CT onvoldoende duidelijkehid geeft wordt een MRI gedaan. Als het niet zeker is dat het gaat om een abces (het kanbijvoorbeeld een tumor zijn), zal in de regel bij de operatie de diagnose worden gesteld. Deze operatie kan ook nodig zijn om er achter te komen welke bacteriën bestreden moeten worden. In een zeldzaam geval kan er sprake zijn van meer dan één hersenabces.
 
De behandeling
Encefalitis is goed te behandelen. Daarvoor zijn drie methodes:
  • Men kan een behandeling met antibiotica starten. Dit kan alleen als het abces nog niet volledig is ingekapseld. Medicatie, en dus ook antibiotica,kan echter moeilijk doordringen in de hersenen. Hetr is dan ook wensleijk dat een abces zo vroeg mogelijk wordt opgespoord en dat de veroorzakende bacterie bekend is. De behandeling bestaat uit het langdurig geven van antibiotica via een infuus. Deze behandeling duurt minimaal 6 weken.
  • Stereotactisch. Hierbij wordt het abces leeg gemaakt door het pus eruit te zuigen. Eventueel zal de holte nog worden gespoeld. Daarna volgt een langdurige antibioticabehandeling. Deze behandeling wordt voornamelijk gekozen als het abces diep ligt of als er meerdere abcessen aanwezig zijn.
  • Operatief. Deze gaat gelijk aan die van een hersentumor. Er wordt een luikje in de schedel gemaakt en de harde hersenvlies wordt geopend. De abcesholte wordt geleegd en gespoeld. Eventueel wordt het vreemde lichaam verwijderd. Er kan dan een slangetje (drain) in de holte worden achtergelaten. Ook hierna volgt een langdurige antibiotica-behandeling.

De keuze van de behandeling hangt af van de oorzaak van het abces, de grootte, de verschijnselen, de plaats en of er meerdere abcessen aanwezig zijn. soms wordt er voor gekozen om verschillende vormen van behandelingen te combineren.
 
Complicaties
In grote lijnen zijn de complicaties dezelfde als die van elke hersenoperatie. Een bedreigende complicatie kan zijn wanneer het abces doorbreekt. Hierdoor zou de inhoud van het abces over de hersenen heen komen. Er is dan een uitgebreide verspreiding van de ontsteking.
 
Na de operatie
Na de operatie krijgt de patiënt antibiotica via een infuus. Eventueel daarna nog als tablet of capsule. Meestal krijgt men zeven weken antibiotica. In deze periode zal er ook gekeken worden of de oorzaak nog behandeld moet worden, zoals bijvoorbeeld een slecht gebit.
 
Kans op herhaling
Een hersenabces is goed te behandelen. Vrijwel altijd geneest de patiënt volledig. De kans dat een abces terug keert, mits ook de oorzaak goed is behandeld, is uit te sluiten. Het litteken dat na een abces overblijft geeft nog wel een kans tot epilepsie. Dit is met medicijnen goed te behandelen.

Restverschijnselen
Encefalitis kan door verschillende virussen worden veroorzaakt of beïnvloed, zoals verkoudheidsvirussen, mazelen en de bof. Soms kan de ontsteking zo mild verlopen dat de patiënt niet eens een arts benadert. Zo'n encefalitis kan spontaan genezen, zonder dat er restverschijnselen blijven.

Maar encefalitis kan ook veel ernstiger verlopen, waarbij in enkele dagen of weken de dood volgt. Dit is mogelijk bij herpes- of hondsdolheidvirussen. Bij enstige gevallen kunnen hersenfuncties uitvallen, waardoor bijvoorbeeld persoonlijkheidsveranderingen optreden, taalproblemen, verlammingen, verwardheid en bewustzijnsverlies.

Aan deze ernstige ontstekingen kan iemand restverschijnselen overhouden zoals epilepsie, spasticiteit, vermoeidheid en prikkelbaarheid (ook een post-encefalitisch syndroom genoemd).

Meer informatie is te vinden op de website van de hersenstichting.
< Vorige   Volgende >